Nghén và cách làm giảm triệu chứng nghén cho mẹ bầu

Nguyên nhân của nghén và những ảnh hưởng của nghén đối với bà mẹ và bào thai.

Nguyên nhân.

Khi mang thai cơ thể người mẹ sẽ đáp ứng đối với sự thay đổi nội tiết trong thai kỳ. Thai bắt đầu làm tổ thì nhau thai hình thành và tiết ra nội tiết tố của thai kỳ, nội tiết tố tăng dần và cao nhất vào khoảng ngày thứ 70 của thai kỳ, sau 100 ngày giảm xuống mức thấp và duy trì thấp đến ngày sinh. Vậy nghén là phản ứng của cơ thể tùy theo nồng độ nội tiết đó, đến ngày thứ 70 là nghén nhiều nhất, khoảng ngày thứ 100 (3 tháng 10 ngày) là giảm nghén. Tùy mức độ nhạy cảm của mỗi người phụ nữ mà phản ứng với nghén khác nhau, gây ra những kiểu nghén khác nhau.

Một điều khó chịu khác đó là bánh nhau tiết ra nội tiết tố progesteron làm cho cơ tử cung mềm để giữ thai (không gây co bóp và đẩy thai ra). Đồng thời với đó là cơ ở các cơ quan khác cũng mềm ra như cơ bao tử và cơ ở thành ruột, dẫn đến giảm co bóp và gây nên chướng bụng, tức bụng và cảm giác đầy hơi.

Như vậy hai nguyên nhân cơ bản của nghén là đó là nội tiết tố của thai kỳ tăng lên và sự giảm co cơ làm cho hơi ở trong người ứ đọng.

Các mức độ nghén.

Tùy từng cá thể thì có thể có 3 dạng nghén khác nhau từ nhẹ đến nặng:

  • Nghén nhẹ: ăn uống bình thường, không ảnh hưởng đến sức khỏe.
  • Nghén ở mức độ trung bình: chiếm khoảng 50-60%, biểu hiện ăn kém, đầy bụng khó tiêu, nôn ói bất chợt, nhưng ngoài thời điểm đó có thể ăn lại được. Thời điểm nghén khó chịu nhất là lúc mới ngủ dậy 6-7h sáng và 4-5h chiều, khi đó nội tiết tố tăng.
  • Nghén ở mức độ nặng: chiếm khoảng 1-3%, biểu hiện ăn gì vào người cũng ói ra, nhìn người khác ăn cũng ói. Mắc ói liên tục làm mất nước, mất chất điện giải phải truyền dung dịch điện giải, rối loạn điện giải nặng có thể ảnh hưởng đến tim mạch.

Những trường hợp gây nghén nhiều là trường hợp bánh nhau lớn: đa thai, song thai hoặc phù nhau thai (thai dị tật). Tuy nhiên, sau khoảng 100 ngày (tuần thứ 14), nội tiết tố trở về bình thường thì tình trạng nghén sẽ đỡ hơn và người mẹ có thể ăn uống trở lại được.

Chúng ta lo lắng việc mẹ bị nghén, không ăn uống được có thể gây ảnh hưởng đến con, tuy nhiên điều này không đáng lo lắng quá vì trong giai đoạn 3 tháng đầu bào thai mới chỉ ở mức độ tạo hình và sẽ lấy các chất từ mẹ nếu cần. Ví dụ như canxi lấy từ trong xương, trong răng của mẹ, các chất dinh dưỡng lấy từ trong máu và cơ của mẹ. Sau đó qua giai đoạn nghén thì cơ thể người mẹ sẽ được bù lại khi ăn uống được bình thường.

Một số trường hợp nghén quá nặng buộc phải nhập viện thậm chí chấm dứt thai kỳ vì người mẹ không thể chịu đựng được.

Nhìn chung người mẹ cần có hiểu biết về nghén để có sự chuẩn bị về tâm lý tốt nhất đối phó với những khó chịu và ảnh hưởng do nghén gây ra để có một thai kỳ khỏe mạnh, an toàn.

Những chú ý về chế độ dinh dưỡng với người bị nghén,

Điều đầu tiên, chúng ta cân giữ một tâm lý ổn định, không quá lo lắng tránh gây ảnh hưởng đến sự phát triển thần kinh của con. Bình tĩnh chờ đợi qua khoảng 100 ngày (14 tuần) thì sẽ có thể ăn uống trở lại bình thường và bù lại. Ngoài ra chú ý:

  • Ăn theo sở thích: Thèm gì thì ăn cái đó, không ép buộc làm nôn ói hoặc ảnh hưởng đến tâm lý.
  • Ăn đồ ăn dễ tiêu: cháo, chè để lạnh, uống sữa lạnh. Nếu không quen uống sữa từ trước thì nên uống ít rồi tăng lượng từ từ để quen với men tiêu sữa.
  • Ăn đồ ăn hút dịch: bánh mì, bánh quy.
  • Không nên ăn thức ăn có hương vị quá mạnh: hành phi, tỏi phi, mắm, cá, đồ chiên xào, café… gây cảm giác khó chịu.
  • Chia nhỏ bữa ăn: không nên ăn quá no, quá nhiều.
  • Nên chuẩn bị một số đồ ăn vặt kẹo, bánh: đưa lượng đường vào cơ thể để tránh hạ đường huyết, giảm cảm giác trào dịch…

Bổ sung dinh dưỡng cho bà bầu như thế nào để khắc phục tình trạng của nghén,

Để khắc phục các ảnh hưởng của nghén có hai vấn đề cần quan tâm: đó là giảm triệu chứng của nghén và sử dụng biện pháp bổ sung dinh dưỡng cho phù hợp.

Biện pháp giảm triệu chứng của nghén.

  • Sử dụng bấm huyệt cổ tay của Đông y giúp giảm triệu chứng ói mửa, đỡ mệt.
  • Ngậm gừng + chanh đỡ cảm giác măc ói (sử dụng gừng tươi)
  • Vệ sinh răng miệng: nếu không đánh răng được thì dùng khăn mềm chà răng buổi sáng, súc miệng bằng nước muối sát trùng.
  • Tránh những mùi nồng: xà bông, nước hoa, nước tẩy rửa, nước xịt phòng.
  • Nên ở trong phòng sạch sẽ thoáng mát, tránh ngột ngạt.
  • Tập hít thở đúng cách: hít 1 hơi thật sâu bằng mũi sau đó để vài giây rồi thở nhẹ ra bằng miệng.
  • Không nên ngồi một chỗ quá lâu, nên đi lại vận động nhẹ nhàng.
  • Tạo tâm lý thoải mái, tránh buồn phiền, stress.
  • Sử dụng thuốc hỗ trợ: Magiê, B6, Zn, một số chống ói kê theo đơn của bác sỹ uống trước giờ hay ói khoảng 30 phút.
  • Nếu không ăn đươc thì nên dùng loại thức ăn kiểu dung dịch: cháo, chè, sữa…
  • Nếu bị nghén nặng cần nhập viện: sử dụng thuốc hỗ trợ chống ói, truyền dịch, truyền đạm, lipit nếu không ăn được.

Biện pháp bổ sung dinh dưỡng.

Nguồn dinh dưỡng chính cần thiết cho thai kỳ là từ thực phẩm, vi vậy trong giai đoạn mà người mẹ chưa ăn được, ăn vào ói ra thì có thể hỗ trợ bằng 1 số thuốc hữu hiệu hỗ trợ cung cấp vitamin và khoáng chất chất cho bà mẹ và phát triển thai nhi.

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *